Kênh bán mật ong dú miền Bắc: ít mật, bán theo mùa quà

Nuôi ong dú ở miền Bắc là nuôi ngược chiều thời tiết. Mùa đông rét, ong co cụm trong tổ, gần như không ra kiếm ăn, đàn còn phải ăn bớt mật dự trữ để sống. Mật lấy được chủ yếu dồn vào những tháng ấm. Vì thế người nuôi phía Bắc gần như không bao giờ gặp cảnh thừa mật. Cái khó của họ ngược lại: mật ít, ai cũng hỏi, bán cho ai trước, giữ chữ tín sao cho khéo.

Bài này nói về cách chọn kênh khi mình là bên bán ít, chứ không phải bên cần đẩy hàng.

Lịch năm của người bán mật phía Bắc

Lịch này chỉ là khung. Vùng núi phía Bắc lạnh sớm và lâu hơn đồng bằng, tổ thực tế mỗi nơi một khác. Chi tiết theo vùng có ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Danh sách đặt trước: kênh quan trọng nhất

Khi mật không đủ cho tất cả mọi người, cách công bằng và giữ uy tín nhất là danh sách. Người hỏi mua được ghi tên, số lượng, ngày đăng ký. Có mật thì báo theo thứ tự. Cách này có mấy cái lợi:

• Không ai trách mình ưu tiên người này bỏ người kia.
• Biết trước nhu cầu để quyết có nên nhân thêm tổ hay không.
• Mật vừa thu là đi ngay, không phải giữ lâu trong nhà.
• Khách thấy mình nghiêm túc, không gom mật trôi nổi về bán.

Đừng nhận quá khả năng. Hứa mười người mà chỉ có mật cho sáu thì bốn người còn lại sẽ nhớ lâu hơn sáu người được giao.

Mùa quà biếu: bán ít mà được trân trọng

Văn hoá biếu quà ở phía Bắc rất rõ: Trung thu, cuối năm, Tết, thăm người ốm, lễ thầy cô. Một chai mật ong dú nhỏ, đóng chai sạch, nhãn rõ ràng là món quà mang câu chuyện riêng. Người nhận thường chưa từng nếm mật ong dú, vị chua thanh lạ miệng khiến họ nhớ.

Để bán tốt vào mùa quà:

1. Cất riêng một phần mật từ mùa hè, để ngăn mát, dành cho cuối năm.
2. Chai nhỏ, có nắp kín, có hộp hoặc túi giấy đơn giản.
3. Kèm lời giải thích ngắn: mật ong dú loãng và chua là tự nhiên, nên để ngăn mát sau khi mở.
4. Không quảng cáo mật chữa bệnh. Mật là thực phẩm, quà là tấm lòng.

Giữ mật qua tiết nồm

Cuối đông đầu xuân, nồm ẩm làm nền nhà ướt, tường đổ mồ hôi. Mật ong dú vốn đã nhiều nước, gặp không khí ẩm lọt vào chai là dễ lên men. Mấy việc cần làm:

• Chai luôn đóng kín, không mở nắp để ngửi thử nhiều lần.
• Để ngăn mát tủ lạnh, không để trong tủ bếp.
• Múc mật bằng thìa khô sạch.
• Chai nào sủi bọt, mùi chua gắt khác thường thì không giao cho khách nữa.

Khi khách muốn nhiều hơn mình có

Phần lớn người nuôi phía Bắc sẽ tới lúc phải từ chối khách. Có hai đường: nhân thêm đàn, hoặc giới thiệu khách tới nguồn mình tin. Nhân đàn ở phía Bắc nên làm vào mùa ấm, bằng cách tách tổ mạnh, không làm khi trời trở rét. Kinh nghiệm của những người đã giữ đàn qua đông có ở mục Kinh nghiệm người nuôi.

Còn khi cần giới thiệu khách hoặc bổ sung tổ giống, có thể tham khảo trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh. Trại có mật ong dú, tổ ong dú giống, hộp quà mật và các món làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hợp với nhu cầu quà biếu cuối năm. Ai muốn tận mắt xem cách trại trong Nam chăm đàn trước khi mang tổ về Bắc có thể đăng ký tour học thực hành tại trại.

Câu hỏi thường gặp