Người miền Bắc mới nuôi ong dú hay hỏi «mua ở đâu», ít ai hỏi «mua lúc nào». Thật ra ở xứ có mùa đông, câu thứ hai mới quyết định đàn sống hay chết. Một tổ khỏe nhận về đầu tháng mười một, chưa kịp quen chỗ thì gió mùa đông bắc tràn về, đàn co cụm suốt mấy tháng, tới xuân chỉ còn lèo tèo.
Cho nên bài này đi theo thứ tự ngược với thói quen: chọn tháng trước, rồi mới đi tìm trại.
| Giai đoạn | Có nên nhận tổ? | Lý do |
|---|---|---|
| Rét đậm, giữa mùa đông | Không | Ong gần như không ra khỏi tổ, chở đi dễ lạnh cóng, không đánh giá được đàn |
| Cuối đông, đầu xuân, trời nồm | Chưa nên | Độ ẩm cao, thùng đọng nước, nấm mốc dễ phát; đàn vừa qua đông còn yếu |
| Cuối xuân, đầu hè | Nên | Trời ấm ổn định, cây ra hoa, đàn có cả mùa ấm để lớn trước khi rét |
| Giữa hè, mùa mưa bão | Được, nhưng chọn ngày | Tránh ngày nắng gắt và những hôm có bão, mưa lớn |
| Đầu thu | Cân nhắc | Còn kịp nếu đàn khỏe và mình chuẩn bị chỗ qua đông ngay |
| Cuối thu | Không nên | Đàn chưa kịp quen chỗ đã gặp gió mùa |
Nhìn bảng sẽ thấy cửa sổ đẹp nhất không dài. Vì vậy nên liên hệ trại từ sớm, đặt trước và hẹn ngày nhận, thay vì đợi trời ấm hẳn mới bắt đầu tìm.
Ong dú vốn là ong xứ nóng. Nhiều đàn bán ở miền Bắc là đàn từ phía Nam chở ra. Không phải đàn đó không nuôi được, nhưng đàn đã sống qua một mùa rét ở ngoài này thì người bán đã biết cách giữ, và mình hỏi lại được đúng cách đó.
Người trả lời rành mấy câu này là người đã thật sự nuôi qua đông. Ai chỉ nói «ong khỏe lắm, nuôi đâu cũng được» thì nên hỏi thêm hoặc tìm chỗ khác.
So với phía Nam, người nuôi ong dú ở miền Bắc ít hơn, trại thường nhỏ và rải rác. Vài kênh nên thử:
Tìm được rồi thì cố gắng tới tận nơi, xem chỗ trại đặt tổ có giống điều kiện nhà mình không: nhà phố, sân thượng gió lùa, hay vườn có tường bao.
Đàn nhận về cuối xuân thì tới mùa thu đã quen chỗ. Lúc đó mới là lúc chuẩn bị cho mùa đông đầu tiên của nó ở nhà mình.
Mấy kinh nghiệm theo mùa khác có trong mục Khí hậu & mùa vụ.
Nhiều người cuối cùng vẫn phải nhận đàn từ phía Nam. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và đồ từ sáp ong dú như son dưỡng môi, thông tin chung ở ongquy.com. Nếu chọn đường này, quan trọng nhất vẫn là bảng tháng ở trên: hẹn nhận vào cuối xuân hoặc đầu hè, để đàn từ xứ nắng có trọn mấy tháng ấm mà quen chỗ mới. Muốn tận mắt xem người ta tách đàn, đóng thùng trước khi tự nuôi, có thể đăng ký học ở tour thực hành tại trại.
Sống được nếu đàn khỏe, đặt chỗ khuất gió, có mái che và được giữ ấm những đợt rét đậm. Đàn yếu hoặc mới về sát mùa đông thì dễ hao.
Nên chọn khoảng cuối xuân đến đầu hè, khi rét và nồm đã qua. Tránh cuối thu và mùa đông.
Nồm làm thùng ẩm, dễ mốc và đọng nước. Kê thùng cao, nghiêng nhẹ, chừa khe thoáng và lau khô mặt ngoài là cách giảm hại.
Được, nhưng sân thượng gió lùa và lạnh hơn dưới đất. Cần góc khuất gió, có mái, và che kỹ hơn khi có gió mùa.
Mật ong dú nhiều nước, vị chua thanh, nên giữ ở ngăn mát tủ lạnh, đậy kín để giữ hương vị.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Ở miền Bắc, đàn ong dú tốt là đàn đã qua được mùa rét và mùa nồm. Bảng chấm nhanh một trại, câu hỏi nên đặt và thời điểm mua đỡ rủi ro nhất.
Người miền Bắc muốn nuôi ong dú thường phải chọn giữa trại gần nhưng ít, hoặc đặt gửi từ phía Nam. Ba con đường, mùa nên nhận tổ để tránh rét, nồm và
Mua tổ ong dú ở miền Bắc nên hỏi chủ trại theo ba lúc: trước khi đi, tại trại và khi chốt. Trọng tâm là đàn đã qua mùa đông chưa, cách chống rét, chốn
Ở miền Bắc, người đáng học là người đã giữ đàn ong dú qua nhiều mùa đông. Bộ câu hỏi về rét đậm, mùa nồm và cách kiểm chứng lời kể bằng mắt khi đi thă
Ở phía Bắc, người nuôi ong dú tìm tới nhau nhiều nhất vào mùa rét. Lịch sinh hoạt nhóm theo mùa, ba vai trò trong nhóm nhỏ, chuyện nồm ẩm và cách đổi
Nuôi ong dú ở miền Bắc, mua tổ của trại lớn ở xa hay của hộ nhỏ gần nhà đều được, miễn đúng mùa. Cách chọn nơi bán, lúc nhận tổ và cách giữ đàn qua mù
Nuôi ong dú ở miền Bắc, nơi có mùa đông lạnh dưới 15 độ kéo dài từ tháng 12 đến tháng 2. Đây là giới hạn sinh học thật của loài nhiệt đới này: đàn ngừng phát triển, dễ chết rét. Nội dung tập trung vào chống rét, chọn vị trí kín gió, và thực tế là mô hình chỉ hợp một số vùng.