Mua ong dú miền Bắc: chọn trại có đàn đã qua đông

Câu hỏi đầu tiên khi mua ong dú ở miền Bắc không phải là «trại nào», mà là «đàn này đã qua mùa đông chưa». Ở phía Nam, ong dú gần như được ăn quanh năm. Ra Bắc, đàn có một khoảng rét kéo dài vài tháng, ong ít ra ngoài, sống chủ yếu bằng dự trữ. Sau rét lại tới nồm ẩm, thùng đọng nước, nấm mốc dễ bám. Một đàn khỏe ở miền Bắc là đàn đã đi qua được cả hai chặng đó.

Vì vậy đánh giá trại ở phía Bắc nên xoay quanh một trục: trại đã giữ đàn qua đông bằng cách nào, và có bằng chứng gì.

Mua vào mùa nào cho đỡ rủi ro

Đàn mua về vào đầu đông là đàn vừa phải làm quen chỗ mới, vừa phải gồng qua rét, trong khi bản thân mình chưa biết nhiều về nó. Rủi ro dồn một lúc. Mua vào cuối xuân thì khác: rét đã qua, nhãn vải bắt đầu nở, đàn có nguồn ăn ngay để xây lại. Người mua cũng có trọn mấy tháng ấm để quen tay trước khi đối mặt mùa đông đầu tiên.

Nếu buộc phải mua vào thu, hãy chọn tổ thật đầy dự trữ và hỏi trại cách giữ ấm cụ thể.

Bảng chấm nhanh một trại phía Bắc

Đi một vòng trại, đánh dấu từng mục. Trại đạt được phần lớn các mục dưới đây là nơi đáng tin để mua.

Những câu hỏi lộ ra trại có nghề

1. Mùa đông năm ngoái trại hụt bao nhiêu đàn? Ở miền Bắc gần như trại nào cũng có hao hụt khi rét đậm. Trại nói «không mất tổ nào» thì nên nghe thêm.
2. Có che chắn thêm khi rét đậm không, che thế nào? Người làm thật sẽ kể cụ thể: quấn bao, che bạt phía bắc, kê thùng sát tường hướng nam.
3. Mùa nồm làm gì với thùng? Câu trả lời tốt nhắc tới chuyện kê cao, thông thoáng, lau khô nắp, không mở tổ khi trời đang ẩm nặng.
4. Ong ở đây ăn gì trước và sau vụ nhãn vải? Trại hiểu vùng sẽ kể ra các cây nở rải rác ngoài mùa chính.

Kinh nghiệm qua đông của người nuôi phía Bắc được gom lại trong mục Kinh nghiệm người nuôi, nên đọc trước khi đi xem trại để biết hỏi gì.

Đàn chở từ phía Nam ra có nên mua?

Có nhiều người bán đàn ong dú gốc phía Nam ra Bắc vì nguồn giống ở đó dồi dào. Không phải là không nuôi được, nhưng cần hiểu rõ: đàn này chưa quen rét. Nếu chọn, hãy mua vào mùa ấm, cho đàn nhiều tháng để xây dự trữ, chuẩn bị chỗ đặt kín gió từ trước, và đừng kỳ vọng thu mật trong năm đầu. Mục tiêu năm đầu chỉ là giữ đàn sống khỏe qua mùa đông.

Người bán nói thẳng những điều này với mình thì đáng tin. Người bán bảo «ra Bắc nuôi y như trong Nam» thì nên cân nhắc.

Tìm nguồn tổ và học nghề

Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh là một nguồn tham khảo cho người muốn tìm hiểu về ong dú: trại nuôi và tách đàn tại chỗ, có tổ giống, mật ong dú, hộp quà mật và các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi, giới thiệu trên ongquy.com. Với người ở miền Bắc, mật ong dú hay một hộp quà mật là cách dễ nhất để biết vị mật ong dú trước khi quyết định nuôi. Còn nếu muốn mua tổ, nên trao đổi kỹ với trại về chuyện đàn từ vùng ấm ra vùng rét như phần trên đã nói. Ai muốn tìm đàn đã nuôi sẵn ở phía Bắc có thể xem tin rao giữa người nuôi trên chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp